Công an xã được phạt tới 100 triệu với hành vi ‘xuyên tạc’ trên mạng

Một nghị định mới về an ninh mạng phân cấp thẩm quyền xử phạt rộng lớn cho đơn vị hành chính thấp nhất.

Theo dòng sự kiện: Ngày 19/8, Chính phủ ban hành Nghị định số 330/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Nghị định này gồm có 4 chương, 82 điều và có hiệu lực ngay từ ngày 19/8/2026.

Theo đó, tại Điều 72, Điều 73 của Nghị định, trưởng công an xã và chủ tịch ủy ban nhân dân xã có quyền: phạt tiền đến 100.000.000 đồng đối với hành vi vi phạm trong lĩnh vực an ninh mạng (và đến 50% mức tối đa trong lĩnh vực bảo vệ dữ liệu cá nhân); tước quyền sử dụng giấy phép hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn; buộc gỡ, xóa thông tin, buộc cải chính, buộc thu hồi tên miền, v.v.
Ngoài ra, trưởng công an xã và chủ tịch ủy ban nhân dân xã còn có quyền trực tiếp phán định và xử phạt với nhiều vi phạm khác, được liệt kê tại Chương II của nghị định.

Một số vi phạm thuộc thẩm quyền xử phạt của các chức danh này gồm: cung cấp, chia sẻ thông tin “gây tác động tiêu cực đến tình hình an ninh, trật tự” (Điều 9); thông tin “sai sự thật” về chủ quyền, an ninh, quốc phòng, hoặc “xuyên tạc… uy tín của cơ quan, tổ chức, chính quyền Nhân dân” (Điều 9); thông tin “không phù hợp với thuần phong, mỹ tục, đạo đức xã hội” (Điều 11); thông tin “sai sự thật, chưa được kiểm chứng” (Điều 11), v.v.
Ngoài trưởng công an xã và chủ tịch UBND xã, Nghị định 330 cũng trao thẩm quyền tương tự cho công an đang thi hành công vụ (Khoản 1, Điều 74) – phạt đến 20 triệu đồng và tịch thu tang vật có giá trị không quá hai lần mức phạt.

Quan trọng: Đây là lần đầu tiên một nghị định về an ninh mạng trao quyền phạt tiền lên tới 100 triệu đồng cho cấp xã – đơn vị hành chính cơ sở nhỏ nhất. Đáng nói, không ít các vi phạm thuộc thẩm quyền xử phạt chính quyền xã là những khái niệm khá mơ hồ, dễ bị diễn giải tùy tiện, như “gây tác động tiêu cực”, đưa tin “sai sự thật”, “xuyên tạc”, “không hợp thuần phong mỹ tục”, v.v. Trong khi, nghị định không hề có định nghĩa cho các vi phạm này. Đối với quy định xử phạt dành cho hành vi đăng tải thông tin, nghị định cũng không có sự phân biệt giữa “sự kiện” và “quan điểm”.

Mâu thuẫn: Việc xử phạt đối với hành vi được cho là đăng tải “tin giả, tin sai sự thật” trước nay vẫn luôn tồn tại nhiều mâu thuẫn, gây nên các phản ứng trái chiều trong dư luận.

Điển hình, chiều 22/8, Công an TP. Hồ Chí Minh đã tạm giữ bà Lê Thị Hiểu để điều tra về hành vi “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”.
Theo cơ quan này, một trong những nội dung được bà Hiểu đăng tải trên TikTok và bị cơ quan chức năng xác định là sai sự thật là thông tin cho rằng “hơn 38.800 doanh nghiệp đã rút khỏi thị trường tại TP. Hồ Chí Minh”.
Tuy nhiên, số liệu được thành phố công bố tại phiên họp chiều 12/8 cho thấy trong bảy tháng đầu năm 2026, TP. HCM có 38.800 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường.
Không rõ cơ sở nào để cơ quan điều tra xác định thông tin “hơn 38.800 doanh nghiệp đã rút khỏi thị trường tại TP.HCM” của bà Hiểu là “sai sự thật”.
Một ngày sau, báo Tuổi Trẻ đăng tiếp bài “Vì sao clip nói ‘38.800 doanh nghiệp rút khỏi thị trường tại TP.HCM’ của TikToker QuyHoi vi phạm?” giải thích rằng “đoạn clip không đơn thuần nói việc 38.800 doanh nghiệp rút khỏi thị trường tại TP.HCM như thông tin trên báo chí đã đăng tải. Thay vào đó, bà Hiểu có những lời lẽ quy chụp, sai sự thật và xuyên tạc, công kích, xúc phạm lãnh đạo thành phố”.

Bối cảnh: Kiểm soát không gian mạng là một trong những ưu tiên hàng đầu của Bộ Công an trong những năm qua. Thời gian gần đây, trước các phong trào phản kháng của Gen Z liên quan đến các vấn đề xã hội như dự án Làng Vân, vụ cựu đại biểu Quốc hội Nguyễn Sỹ Cương, v.v, nhiều bài viết trên mạng xã hội đã bị bộ này yêu cầu chặn hiển thị hoặc gỡ xuống.

Toàn cảnh: Những năm gần đây, nhiều người dùng mạng xã hội tại Việt Nam đã bị “mời làm việc”, xử phạt hoặc yêu cầu cam kết liên quan đến các bài, bình luận hoặc hoạt động tham gia hội nhóm trên Facebook.

Những thông tin dẫn đến việc bị xử phạt thường bị chính quyền cho là “tin giả, sai sự thật”, hoặc có nội dung chỉ trích Đảng Cộng sản, nhà nước, và lãnh đạo cấp cao. Tuy nhiên, gần đây, tần suất và tính chất của các hành vi bị “mời làm việc” này ngày càng nghiêm trọng.
Vào ngày 20/5, Công an TP. Huế đã “mời làm việc” 45 chủ tài khoản Facebook vì thường xuyên tương tác với các trang “phản động” của Lê Trung Khoa, Nguyễn Văn Đài.
Gần nhất, từ ngày 10 đến 20/6, Công an thành phố Đà Nẵng đã mời “làm việc, răn đe, giáo dục” 79 người tương tác, bình luận trên các trang “phản động” như “thoibao-de”, “Lê Trung Khoa”, “Nguyễn Văn Đài” trong giai đoạn từ năm 2020 đến nay.

Đọc thêm

Công an làm việc với người dân vì lý do người này đưa thông tin sai sự thật lên mạng. Ảnh minh họa. Nguồn ảnh: Công an tỉnh Quảng Nam.

Nghị định mới: Tin có dấu hiệu giả là tin có thể là tin giả

Nghị định 328 nêu định nghĩa: “thông tin có dấu hiệu giả, sai sự thật là thông tin có thể là tin giả, tin sai sự thật.” Ngoài ra, nghị định này còn chứa nhiều định nghĩa và quy định khó hiểu khác.

Gia Bình: Đăng thông tin “sai sự thật” về sân bay, một người bị truy cứu về tội “lợi dụng tự do dân chủ”

Ngày 21/8, theo báo Tiền Phong, Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố ông Nguyễn Văn Quỳnh (sinh năm 1989, trú ở xã Tam Đa) về hành vi “lợi dụng các quyền tự do dân chủ” vì chia sẻ thông tin “sai sự thật” về Dự án Sân bay Gia Bình theo Điều 331, Bộ luật Hình sự.