Từ 1/8: Tòa Tối cao cấm mang máy tính vào phòng xử án. Giới luật sư phản đối.

Cùng quan điểm, chuyên gia luật phân tích với Luật Khoa rằng: “Phần lớn tài liệu vụ án, văn bản pháp luật, án lệ, luận cứ bào chữa đều được lưu trữ dưới dạng điện tử, việc buộc luật sư phải để toàn bộ các thiết bị này bên ngoài phòng xử đồng nghĩa với việc hạn chế đáng kể khả năng tiếp cận hồ sơ, tra cứu pháp luật và phản ứng kịp thời trước những tình huống phát sinh tại phiên tòa”.

Luật sư Khánh Vân viết trên trang Facebook: “Trên thực tế, có những vụ án hình sự, kinh tế, tham nhũng có hồ sơ lên đến hàng chục nghìn bút lục, tương đương hàng chục nghìn trang A4. Việc in toàn bộ hồ sơ không chỉ tốn kém chi phí mà còn tạo ra khối lượng tài liệu rất lớn, gần như không thể mang theo đầy đủ mỗi lần mở phiên tòa”.

Tạo ra cơ chế xin – cho 

Vị chuyên gia luật ẩn danh nhận định: “Đáng chú ý hơn là việc sử dụng thiết bị lại phụ thuộc vào sự cho phép của chủ tọa phiên tòa. Điều này vô hình trung biến một phương tiện hành nghề bình thường của luật sư thành một quyền mang nặng tính xin – cho. 

Việc hình thành cơ chế xin – cho như vậy sẽ có trường hợp thẩm phán vì không ưa luật sư có thể không cho luật sư mang thiết bị điện tử vào trong phiên tòa. Trong khi đó, quyền bào chữa là quyền hiến định và luật sư phải được tạo điều kiện để thực hiện đầy đủ chức năng của mình, chứ không nên phụ thuộc vào sự chấp thuận mang tính cá biệt của người điều hành phiên tòa”.

Lo ngại về an toàn thiết bị 

Luật sư Trần Đại Lâm thì lại lo ngại về sự an toàn của thiết bị khi bị giữ lại ngoài phiên xử, ông viết trên trang Facebook cá nhân: “Thông tư hiện chưa quy định về địa điểm gửi giữ, quy trình tiếp nhận, bảo quản, bàn giao tài sản cũng như trách nhiệm của cơ quan quản lý đối với các tài sản này.

Trong khi đó, trên thực tế, điện thoại và máy tính xách tay không chỉ là tài sản có giá trị lớn mà còn chứa dữ liệu cá nhân, thông tin nghề nghiệp, tài liệu công việc, chứng cứ điện tử và nhiều dữ liệu quan trọng khác. Nếu không có nơi gửi giữ an toàn, người dân và luật sư sẽ đứng trước nhiều rủi ro như mất mát, thất lạc, hư hỏng hoặc bị truy cập trái phép”.

Ảnh hưởng đến quyền lợi của người tham gia tranh tụng

Luật sư Trần Trọng Hòa lại băn khoăn về quyền của những người tham gia tranh tụng, ông viết: “Quy định này không phù hợp cho nền tư pháp còn hết sức nhiễu nhương như ở Việt Nam. Việc ghi âm ghi hình là vô cùng quan trọng trong việc ghi lại những việc làm sai trái của những người tiến hành tố tụng, từ đó có bằng chứng để thực hiện các quyền khiếu nại và tố cáo. Việc ghi âm ghi hình còn giúp bảo vệ chính những người tham gia tố tụng và tham dự phiên tòa. […] Nếu cấm việc ghi âm ghi hình thì những người này có bằng chứng đâu mà bảo vệ cho chính họ”.

Cùng quan điểm, chuyên gia luật ẩn danh cho rằng: “Xét xử công khai không chỉ là mở cửa phòng xử mà còn phải tạo điều kiện để xã hội giám sát hoạt động xét xử trong giới hạn pháp luật cho phép. Trong nhiều trường hợp, bản ghi âm hoặc ghi hình còn là căn cứ khách quan để làm rõ khiếu nại về trình tự tố tụng, thái độ của người tiến hành tố tụng hoặc những diễn biến thực tế tại phiên tòa. 

Vì vậy, theo tôi, pháp luật nên phân biệt rõ giữa ghi hình trái phép để phát tán lên mạng với việc sử dụng thiết bị phục vụ quyền bào chữa, nghiên cứu hồ sơ hoặc việc ghi nhận diễn biến tố tụng theo cơ chế được pháp luật cho phép”. 

Bên kia nói gì? Luật Khoa không thể liên lạc với TANDTC qua điện thoại. Luật Khoa cũng đã liên lạc qua email vào chiều ngày 20/7 để hỏi về các phản ứng kể trên của cộng đồng luật sư và các chi tiết chưa rõ của Thông tư số 12 nhưng chưa nhận được phản hồi. 

Nghề luật sư: Chưa kịp “vươn mình” đã bị bóp cổ

Vị thế của luật sư đang ở đâu trong “kỷ nguyên vươn mình”? Những diễn biến gần đây cho thấy một bức tranh đáng suy ngẫm về nghề nghiệp vốn được xem là “người gác đền” cho công lý.