HRW kêu gọi thả 5 bị can trong vụ “Chuyện với Thanh”, Bộ Ngoại giao nói “không đáng để bình luận”

• Cả năm người này đều bị bắt và khởi tố với cáo buộc “làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước” theo Điều 117, Bộ luật Hình sự. HRW gọi đây là một điều khoản an ninh quốc gia “tai tiếng”.
• HRW cũng cho rằng việc cơ quan chức năng Việt Nam công bố địa chỉ nhà riêng của những người này là xâm phạm quyền riêng tư của gia đình họ.
• Bà Elaine Pearson, giám đốc khu vực châu Á của HRW, nhận định rằng: “Làn sóng bắt giữ liên quan đến một cuốn sách về Hồ Chí Minh đã gửi thông điệp đáng lo ngại tới các nhà văn, nhà báo và nhà xuất bản Việt Nam. Cái gọi là kỷ nguyên ‘vươn mình của dân tộc’ dường như chỉ đồng nghĩa với việc gia tăng đàn áp”.
• “Phản ứng gay gắt đối với cuốn sách cho thấy ngay cả những nhân vật có vị thế trong giới kinh doanh, xuất bản và truyền thông cũng không an toàn trước các thành phần cứng rắn trong Đảng Cộng sản”, bà Pearson nói thêm.
• Hiện HRW chưa có bình luận gì thêm sau phát biểu của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam. Luật Khoa đã liên lạc với HRW để hỏi về vấn đề này nhưng chưa nhận được phản hồi.

Các bị can nói gì? Hiện không rõ thông tin về luật sư và người đại diện của năm người bị bắt trong vụ “Chuyện với Thanh” nên Luật Khoa chưa thể liên lạc với họ để hỏi ý kiến về những sự kiện trên.

Dư luận nói gì? Hầu hết các danh khoản và trang mạng xã hội đều phản đối lời kêu gọi của HRW và ủng hộ quan điểm của bà Phạm Thu Hằng.

• Ngày 22/7, trang Facebook Tifosi – không rõ chủ sở hữu nhưng nổi tiếng với nội dung thân chính quyền – đã đăng bài gọi HRW là “tổ chức phá hoại” và nhận định rằng năm người bị bắt nêu trên không cần HRW lên tiếng, thay vào đó họ đã “nhận sai, thành khẩn khai báo, chuẩn bị sẵn giấy khen các thứ để giảm án, cam kết không có liên hệ với các tổ chức nhân quyền phản động”. Tifosi cho biết thêm: “có một fact là cứ đứa nào được HRW lên tiếng là gần như kịch khung”.

• Cùng ngày, Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn, một gương mặt nổi bật trong các vụ đấu tố “lật sử” gần đây, đã viết trên Facebook cá nhân như sau: “Một tổ chức phi chính phủ ở Mỹ lại thường xuyên can thiệp vào công việc nội bộ các nước trong đó có Việt Nam ta. Mà hễ họ can thiệp thì người dân Việt Nam đều tin 100% là những kẻ đó có tội và tin cơ quan an ninh điều tra của chúng ta khởi tố đúng người đúng tội. Như vậy là quan trọng thực sự rồi mong cơ quan điều tra mở rộng vụ án để không sót người sót tội nhất là như ông bà ta nói cháy nhà lòi ra mặt chuột, chuột nhỏ đã lòi vậy có còn chuột cống không?”
• Ngày 23/7, Giáo sư Triết học Nguyễn Cảnh Toàn, giảng viên Trường Đại học Thăng Long (Hà Nội), cũng chia sẻ quan điểm rằng “tổ chức phi chính phủ quốc tế có quyền tự do nghiên cứu, công bố và vận động về nhân quyền, nhưng KHÔNG có thẩm quyền pháp lý để can thiệp hay buộc bất kỳ quốc gia nào phải tuân theo các quan điểm hoặc khuyến nghị của mình”.
• Cũng trong ngày 23/7, trên Facebook cá nhân, nhà văn Nguyễn Mai Dung cho rằng câu trả lời của bà Phạm Thu Hằng quá hay. “Không thừa nhận giá trị của cáo buộc, không chấp nhận đưa vấn đề vào một cuộc tranh luận công khai. Từ chối đối thoại đôi khi còn thể hiện lập trường cứng rắn hơn cả một bản tuyên bố dài nhiều trang”, bà Dung viết.
  
  Theo bà Dung, cụm từ “không đáng để bình luận” là một “kỹ thuật ngoại giao/đối thoại đáng chú ý” vì nó không đi vào phản bác từng chi tiết cáo buộc, mà phủ nhận luôn tư cách của bên đưa ra cáo buộc. 
• Ngoài ra, nhiều danh khoản và trang mạng khác như Thực chứng; Tiếng nói Việt Nam; Tiếng tổ quốc; Chống tin giả, tin xuyên tạc; v.v. cũng đăng các bài viết chỉ trích HRW. 

Có thể bạn chưa biết: Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch) là tổ chức phi chính phủ quốc tế có trụ sở ở New York (Mỹ), bắt đầu hoạt động từ năm 1978 dưới tên Helsinki Watch. Hoạt động chính của HRW là điều tra và báo cáo về các hành vi vi phạm nhân quyền tại hơn 100 quốc gia trên thế giới. Đối tượng giám sát của HRW gồm chính phủ, lực lượng vũ trang, doanh nghiệp và các tổ chức phi chính phủ, mục đích là thúc đẩy sự thay đổi, thực thi pháp luật, chính sách và các hoạt động khác.

• HRW có khoảng 500 thành viên gồm các chuyên gia, luật sư, nhà báo, v.v, đến từ 70 quốc gia. HRW khẳng định không nhận tài trợ từ các chính phủ, nguồn tài chính chủ yếu đến từ cá nhân và các quỹ tư nhân.
• Thái độ và cách nhìn nhận của các quốc gia đối với HRW có sự khác biệt. 
  
  Các cơ quan Châu Âu coi HRW là tổ chức nhân quyền uy tín và thường mời đại diện HRW tham gia thảo luận, cung cấp khuyến nghị. Bên cạnh đó, Bộ Nội vụ Anh cũng sử dụng báo cáo của HRW trong nhiều hồ sơ thông tin quốc gia phục vụ việc xem xét tị nạn. 
  
  Tuy nhiên, các quốc gia như Trung Quốc, Nga, Việt Nam thường bác bỏ các báo cáo và lời kêu gọi của HRW. 
  
  Nga đã đóng cửa văn phòng HRW tại Moskva vào tháng 4/2022. Đến tháng 11/2025, Nga đưa HRW vào danh sách tổ chức nước ngoài “không được chào đón”.
  
  Việt Nam cũng luôn bác bỏ mọi báo cáo về nhân quyền của HRW, cho rằng đó là những nội dung sai sự thật, bịa đặt và có định kiến về tình hình nhân quyền của Việt Nam. 
  
  Gần đây nhất, vào 30/6/2026, HRW đã kêu gọi Việt Nam trả tự do cho hơn 160 tù nhân chính trị đang bị giam giữ chỉ vì thực hiện các quyền cơ bản.

Toàn cảnh: Trước đó, cuốn “Chuyện với Thanh” gây nhiều ý kiến trái chiều và bị cáo buộc “lật sử”, “xúc phạm Chủ tịch Hồ Chí Minh”, “xúc phạm dân tộc Việt Nam” khi chọn cách kể khác về Nguyễn Tất Thành. Làn sóng này khởi nguồn từ các cá nhân nổi bật trong việc đấu tố “Nỗi buồn chiến tranh” hay sự kiện về Trương Vĩnh Ký là Facebooker Phan Trung Can và Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn.

• Tối 7/7, báo chí nhà nước cho biết ông Nguyễn Thành Nam và ông Trần Việt Anh đã bị bắt và khởi tố với cáo buộc “làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước” theo Điều 117, Bộ luật Hình sự. 
• Ngày 15/7, Công an TP. Hà Nội đã khởi tố, bắt tạm giam bà Nguyễn Thúy Hằng, ông Đào Bá Đoàn và ông Nguyễn Văn Yên với cáo buộc giống ông Nam và ông Việt Anh.  
• Ngoài ra, ngày 10/6, NXB Hội Nhà văn đã đăng thông cáo xin lỗi, dừng phát hành và thu hồi cuốn sách. Đến ngày 15/6, NXB này đã bị đình chỉ hai tháng và bị xử phạt 100 triệu đồng vì xuất bản “nội dung sai sự thật rất nghiêm trọng” trong cuốn sách “Chuyện với Thanh”. Đến ngày 15/7, Cục Báo chí thông báo đã xử phạt 23 báo, đài và kỷ luật hơn 30 cá nhân vì đã đăng bài “khen ngợi” cuốn “Chuyện với Thanh”.

Nếu chưa kịp đọc “Chuyện với Thanh”, hãy thử đọc quyển sách này

Chưa cần biết hay hay dở, có ích hay vô ích. Chỉ riêng việc một cuốn sách bị cấm cũng đủ khiến người ta muốn biết trong đó có gì, và vì sao nó bị cấm.

Timeline “Tiểu Cách mạng Văn hóa” thời Tô Lâm – Kỳ 1: Chiến dịch “chống lật sử”

Kể từ khi ông Tô Lâm lên nắm quyền, những vụ đấu tố, luận tội nhau trên mạng xã hội về các vấn đề chính trị, tư tưởng đã trở nên quen thuộc, và ngày một quen thuộc với đời sống chính trị – xã hội tại Việt Nam.