VTV4: Việt Nam có tự do báo chí. Khán giả: “Haha”

Dư luận nói gì? Trên mạng xã hội Threads, một danh khoản có tên “minly_miu” cũng chia sẻ rằng “VTV nên có những hành động thiết thực hơn để chứng minh cho người dân thấy là Việt Nam vẫn có tự do báo chí, báo chí thật sự khách quan, bảo vệ người yếu thế.” Sau hơn một ngày, bài này nhận về hơn 5.600 lượt thích và hơn 271 bình luận.

• Một danh khoản có tên “ngo_chien.wawaweewa” cũng bình luận ngay dưới bài viết: “buồn cười lắm, mở fb liên tục thấy nhà đài đăng bài than thở […]. Thế mà chả biết cái khảo sát ý kiến người dân xăng e10 không biết bay đâu”. Bình luận này nhận về hơn 780 lượt thích. Ngày 27/5, VnExpress đã bất ngờ ẩn kết quả khảo sát dư luận về mức độ sẵn sàng chuyển sang dùng xăng E10. Trước đó, khảo sát này nhận về hơn 49.000 phiếu bầu, trong đó có 93% người không muốn chuyển sang xăng E10.
• Một bình luận khác cũng nhận về hơn 500 lượt thích do danh khoản có tên “mminhlee” chia sẻ: “Có 30 triệu chưa mà mày dám đăng hả?”. Con số 30 triệu này có thể bắt nguồn từ Dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân của Bộ Công an. Theo đó, tại Điều 8, Bộ Công an đề xuất phạt từ 20 triệu – 30 triệu nếu làm ra thông tin có nội dung thông tin bịa đặt, sai sự thật, xúc phạm danh dự, uy tín, nhân phẩm của người khác (điểm a Khoản 2 Điều 8 của dự thảo). Tuy nhiên, đến nay, Bộ Công an đã điều chỉnh mức phạt đối với hành vi trên xuống còn từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng, theo Điều 7 và 8 của dự thảo mới nhất. 

Bối cảnh: Việt Nam tăng 1,5 điểm lên 21,15 (thang điểm 100) nhưng tụt một hạng xuống vị trí 174/180 trong Bảng Chỉ số Tự do Báo chí Toàn cầu năm 2026 được RSF công bố sáng 30/4 trong một cuộc họp báo ở Đài Bắc (Đài Loan).

• Với kết quả này, Việt Nam tiếp tục truyền thống nằm trong nhóm đội sổ cùng với Eritrea (180), Bắc Triều Tiên (179), Trung Quốc (178), Iran (177), Saudi Arabia (176) và Afghanistan (175).
• Tổ chức phi chính phủ của Pháp này viết trong báo cáo về Việt Nam rằng “báo chí truyền thống của Việt Nam bị một đảng chính trị kiểm soát chặt chẽ. Nhà báo độc lập và blogger thường xuyên bị bỏ tù, biến Việt Nam trở thành một trong những nhà tù lớn nhất dành cho nhà báo”.
• Mặc dù được công bố năm 2026, đây là chỉ số đánh giá năm 2025, nằm trong chương trình xếp hạng thường niên do RSF thực hiện từ năm 2002 tới nay.

Liên quan:  Cùng ngày 24/6, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin Điện tử (Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch) cho biết trong sáu tháng đầu năm 2026, Meta đã chặn/gỡ 63 tài khoản, 2.147 nội dung theo yêu cầu của Việt Nam; Tiktok gỡ 440 tài khoản gồm 115.000 video, thời gian gỡ nhanh nhất chỉ 3 tiếng; YouTube gỡ 18 kênh gồm 13.000 video, tương đương 165 triệu lượt xem, tăng gấp đôi năm 2025; và có tới 94% yêu cầu gỡ được Meta, YouTube, Tiktok tuân thủ.

Ngoài ra, từ năm 2026, Threads cũng sẽ gỡ bài theo yêu cầu như Facebook.

Toàn cảnh: Dưới chế độ một đảng, báo chí ở Việt Nam bị bóp nghẹt sau năm 1954 ở miền Bắc và sau 1975 ở miền Nam. Không gian báo chí cởi mở hơn trong thập niên 1990 và 2000 nhưng kể từ giữa thập niên 2010 thì nhanh chóng thụt lùi. 

• Báo chí tư nhân bị đặt ra ngoài vòng pháp luật, mặc dù vẫn có những tờ tư nhân núp bóng nhà nước như VnExpress, Zing, Dân Trí, Kênh 14, CafeF, v.v.
• Các báo độc lập bị đàn áp nặng nề. Ba lãnh đạo chủ chốt của Hội Nhà báo Độc lập bị kết án từ 11 – 15 năm tù hồi năm 2020; nhà báo Phạm Đoan Trang của Luật Khoa cũng đang thụ án 9 năm tù cùng năm; và mới đây nhất, nhà báo Trương Huy San cũng dính án 30 tháng tù.
• Bảng chỉ số năm nay của RSF cũng thể hiện xu hướng thụt lùi của tình hình tự do báo chí thế giới nói chung. Đây là lần đầu tiên kể từ khi tổ chức này công bố bộ chỉ số tự do báo chí, hơn một nửa dân số thế giới sống ở những nước thuộc nhóm “khó khăn” hoặc “rất nghiêm trọng”, và chỉ có 1% thuộc nhóm “tốt”. Đáng chú ý, Hoa Kỳ rớt tới gần 3 điểm (65,5 xuống 62,6) và 7 bậc (57 xuống 64/180) trong bảng xếp hạng năm nay so với năm ngoái.