Nhà xuất bản phải xin lỗi và thu hồi “Chuyện với Thanh” vì bị tố “xúc phạm” Hồ Chí Minh

Tác giả của quyển sách, ông Nguyễn Thành Nam hiện đang làm giảng viên dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh tại VinUniversity thuộc Vingroup. Ông đồng thời là một doanh nhân nổi tiếng tại Việt Nam và là một trong những người tham gia sáng lập Tập đoàn FPT và Đại học trực tuyến FUNiX.

Bối cảnh: Vài ngày qua, cuốn sách “Chuyện với Thanh” của tác giả Nguyễn Thành Nam đối mặt với làn sóng phản đối lớn với cáo buộc “lật sử” vì đã kể câu chuyện về Nguyễn Tất Thành không giống các nguồn chính thống.

• Danh khoản Facebook Phan Trung Can, người nổi bật trong những vụ đấu tố tiểu thuyết Nỗi buồn chiến tranh hay buổi tọa đàm về Trương Vĩnh Ký gần đây, một lần nữa nằm trong nhóm tiên phong khởi xướng làn sóng đấu tố này. Trong bài viết vào ngày 3/6, ông gọi “Chuyện với Thanh” là “một cuốn sách dơ bẩn cần thu hồi, tiêu hủy” vì cho rằng tác giả đã “lợi dụng tự do học thuật để xuyên tạc lịch sử”, “xúc phạm Hồ Chủ Tịch”, “xúc phạm dân tộc Việt Nam”. 
• Ở một bài viết khác vào ngày 4/6, ông còn yêu cầu Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chỉ đạo tổng biên tập báo Nhân Dân gỡ hai bài của nhà báo Ngọc Đinh ca ngợi cuốn “Chuyện với Thanh” của Nguyễn Thành Nam đăng ngày 17/5/2026.
• Động thái này sau đó đã kéo theo một làn sóng phản ứng khác từ dư luận. Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn, một gương mặt nổi bật khác trong các vụ đấu tố “lật sử” gần đây, yêu cầu nhà xuất bản Hội Nhà Văn phải giải trình về việc cấp phép xuất bản cho cuốn sách “Chuyện với Thanh” của Nguyễn Thành Nam, và đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương vào cuộc.
• Tối 4/6, báo Nhân Dân đã gỡ hai bài viết giới thiệu cuốn sách này vì lý do “Toà soạn đánh giá nội dung chưa phù hợp nên quyết định gỡ bài”. 
• Ngoài ra, nhiều trang báo khác như An ninh Thủ Đô, Znews, Pháp Luật Plus, v.v. cũng đồng loạt gỡ các bài viết giới thiệu cuốn sách này.
• Quan sát thêm, một số nhà sách lớn khác trong nước cũng đã xóa thông tin đăng bán hoặc ngừng bán ấn phẩm này. 
• Chiều 5/6, Nhà xuất bản Hội Nhà văn ra thông báo tạm dừng phát hành sách “Chuyện với Thanh” để “tiến hành rà soát, chỉnh lý một số từ ngữ, chi tiết theo phản ánh của bạn đọc”. Tuy nhiên chỉ vài giờ sau đó, bài đăng trên fanpage của nhà xuất bản đã bị gỡ.

Dư luận chia rẽ: Ở chiều ngược lại, nhiều người cũng đã lên tiếng bênh vực cuốn sách, hoặc phản đối làn sóng đấu tố. 

• Tiến sĩ Vũ Hoàng Linh dù khẳng định “hoàn toàn không chia sẻ cách nhìn” của tác giả cuốn sách, nhưng cho rằng phải tôn trọng tự do của người sáng tạo và không thể triệt tiêu ý tưởng, tinh thần của họ. “Không có một quốc gia nào có thể cất cánh mà không có một sự tự do tối thiểu và một sự an toàn nhất định cho những người sáng tạo, những người có ý tưởng mới, những người dám thách thức các lối mòn, dù là tư duy, ý tưởng hay cách thức thực hiện”, Tiến sĩ Linh viết.
• Phản đối làn sóng đấu tố quyển sách, Tiến sĩ Nguyễn Kiều Dung cho rằng lối tiếp cận và cách diễn đạt dân dã trong sách phù hợp với người trẻ ngày nay, khi họ “đã chán việc thần thánh hóa các vĩ nhân”. Bà viết: “Họ [người trẻ] muốn tìm hiểu về các vĩ nhân dưới góc độ con người bình thường. Thế nên cách tiếp cận của anh Thành Nam rất phù hợp với họ. Nên có nhiều cách tiếp cận khác nhau để phù hợp với nhiều loại đối tượng”.

Bên lề: Tác giả Nguyễn Thành Nam đến nay vẫn chưa lên tiếng về vụ việc. Cùng với đó, Bộ Thông tin và Truyền thông lẫn Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đều chưa công bố phát ngôn, văn bản nào về việc xử lý ấn phẩm này. 

Dưới là cờ Đảng: Các ấn phẩm văn hóa, không riêng gì sách, tại Việt Nam thường phải luôn trải qua một quy trình kiểm duyệt vô cùng nghiêm ngặt, ngay cả các ấn phẩm sau khi được xuất bản và lưu hành cũng có thể bị thu hồi, tiêu hủy bất kỳ lúc nào.

Ông Hồ Chí Minh từ lâu luôn được các cơ quan của chính quyền Việt Nam và chương trình giáo dục trong nước tuyên truyền là “biểu tượng của tinh thần yêu nước, khí phách anh hùng và khát vọng độc lập, tự do, hạnh phúc của dân tộc”. 

“Nỗi buồn chiến tranh” chênh vênh giữa hai làn đạn

Sự kiện cuốn tiểu thuyết “Nỗi buồn chiến tranh” của nhà văn Bảo Ninh được vinh danh đã châm ngòi cho làn sóng tranh cãi quyết liệt giữa hai luồng tư tưởng, hai cách nhìn nhận về cuộc chiến hơn 50 năm trước.