HRW quan ngại việc hình sự hóa phát ngôn liên quan đến tự do tôn giáo; Chính quyền phủ nhận người Việt tị nạn liên quan đến tôn giáo

Các sự kiện tôn giáo nổi bật trong tháng 2/2026:

• HRW quan ngại về việc hình sự hóa các phát ngôn liên quan đến quyền tự do tôn giáo;
• Chính quyền xét xử anh trai sư Thích Minh Tuệ;
• Chính quyền bổ sung quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của phạm nhân trong trại giam;
• Chính quyền bố trí bộ phận thường trực và quản lý tôn giáo tại Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long;
• Chính quyền phủ nhận người Việt tị nạn tại Thái Lan liên quan đến tôn giáo.

HRW quan ngại về việc hình sự hóa các phát ngôn liên quan đến quyền tự do tôn giáo

Ngày 4/2, Human Rights Watch (HRW) công bố báo cáo cho rằng chính quyền Việt Nam đang gia tăng việc áp dụng Điều 331 Bộ luật Hình sự 2015 để xử lý các cá nhân sử dụng mạng xã hội nhằm công khai đề cập đến các vấn đề liên quan đến quyền tự do tôn giáo.

Theo HRW, ngoài các nội dung liên quan đến tự do tôn giáo, điều luật này còn được áp dụng cho những cá nhân bày tỏ quan điểm trên mạng xã hội về các vấn đề xã hội khác, bao gồm quyền sử dụng đất, quyền của các cộng đồng bản địa và tình trạng tham nhũng trong bộ máy chính quyền. Tổ chức này cho biết trong năm 2025 đã có ít nhất 32 người bị kết án tù theo quy định nêu trên.

Báo cáo cũng nhận định rằng hệ thống tư pháp hình sự tại Việt Nam chưa bảo đảm đầy đủ tính độc lập của tòa án và các chuẩn mực xét xử công bằng.

Theo HRW, các cơ quan chức năng áp dụng những biện pháp kiểm soát chặt chẽ đối với các quyền tự do cơ bản, bao gồm quyền tự do lập hội, tự do tôn giáo và tự do đi lại. Ngoài ra, tổ chức này cũng đề cập đến việc các cơ quan tố tụng tổ chức các phiên tòa lưu động công khai tại nhiều địa phương, với hàng chục phiên tòa được tiến hành trong năm 2025.

Trong thời gian gần đây, HRW liên tục đưa ra các đánh giá liên quan đến tình hình tôn giáo tại Việt Nam. Cụ thể, trong báo cáo công bố tháng 1/2025, tổ chức này cho rằng dưới sự lãnh đạo của Tô Lâm, chính quyền Việt Nam tiếp tục duy trì các biện pháp hạn chế nghiêm ngặt đối với quyền tự do lập hội, tự do tôn giáo và quyền đi lại.

Đến tháng 6/2025, HRW đã gửi một bản đệ trình tới Liên minh châu Âu trước kỳ Đối thoại Nhân quyền EU–Việt Nam. Trong tài liệu này, tổ chức đề nghị EU xem xét gắn việc thực thi các thỏa thuận thương mại, bao gồm Hiệp định Thương mại Tự do EU–Việt Nam (EVFTA), với các cam kết về bảo đảm và thúc đẩy quyền con người, trong đó có quyền tự do tín ngưỡng và tôn giáo.